Bolszewicy

O ile bolszewikom udało się stosunkowo szybko - bo już w drugiej połowie lat 20tych - doprowadzić rolnictwo do względnego porządku, to znaczy sprawić, by przynosiło zyski przynajmniej równe przedwojennym, to z przemysłem szło im o wiele, wiele gorzej. Drobny przemysł i rzemiosło, to oczywiste, odbudował się dość szybko. Nic w tym jednak dziwnego, rozpoczęcie lub wznowienie tak małej działalności nie wymaga zbyt dużych nakładów finansowych. Jednak duży przemysł - a szczególnie przemysł ciężki - znajdował się w latach 1921-1924 w opłakanym stanie. Dopiero w drugiej połowie lat 20tych zaczął się dźwigać na nogi, ale stawało się to bardzo powoli. Dopiero stalinowska era industrializacji na ogromną skalę miała bardzo silnie wzmocnić radziecki przemysł ciężki. Póki co jednak fabryki - a tym samym robotnicy - były w bardzo ciężkiej sytuacji. Na wielką skalę szerzyło się bezrobocie, a było to w ówczesnym czasie równoznaczne z głodem, bo rolnictwo nie było w stanie wykarmić miast - produkcja, choć już dość spora, szła w lwiej części na potrzeby samej wsi. W erze wojennego komunizmu w fabrykach bardzo często zapłat udzielano w postaci żywności właśnie. Łatwo więc można wykalkulować, że zmniejszenie ilości fabryk doprowadziło do wcale niemałego głodu.